Prawda, która odchodzi
Powiedzieli
Biada tym, którzy nazywają złe dobrem a dobre złem; którzy pokładają ciemność za świetłość, a światłość za ciemność; którzy pokładają gorzkość za słodkość, a słodkość za gorzkość!
Biblia Gdańska, 1632, źródło: Izajasz 5:20, nowa karta
I prawdy zabraknie, jak powiedziano: „A prawdy brak [ne’ederet], a kto odstępuje od zła, zostaje unicestwiony” (Iz 59,15). Co znaczy wyrażenie: A prawdy brak [ne’ederet]? Mędrcy z domu nauki Rawa powiedzieli: To uczy, że prawda stanie się jak niezliczone stada [adarim] i odejdzie. Co znaczy wyrażenie: „A kto odstępuje od zła, zostaje unicestwiony”? Mędrcy z domu nauki rabiego Szeili powiedzieli: Każdego, kto odwraca się od zła, ludzie uważają za szalonego.
przekład AnthIA według wydania Williama Davidsona (Sefaria), źródło: Sanhedryn 97a, nowa karta
Wysłannik Allaha (ﷺ) rzekł: „Pospieszcie się z dobrymi uczynkami, zanim nadejdą próby podobne do strzępów ciemnej nocy: człowiek będzie w nich rano wierzącym, a wieczorem niewiernym, albo wieczorem wierzącym, a rano niewiernym; sprzeda swoją wiarę za dobro tego świata”.
przekład AnthIA z arabskiego (według sunnah.com), źródło: Sahih Muslim 118, nowa karta
A przy skończeniu królestwa ich, gdy przestępnicy złości dopełnią, powstanie król niewstydliwej twarzy i chytry; I zmocni się siła jego, aczkolwiek nie jego siłą, tak, że na podziw będzie wytracał, a szczęśliwie mu się powiedzie, i wszystko wykona; bo wytracać będzie mocarzów i lud święty; A przemysłem jego poszczęści mu się zdrada w ręku jego, a uwielbi sam siebie w sercu swojem, i czasu pokoju wiele ich pogubi; nadto i przeciw książęciu książąt powstanie, a wszakże bez ręki pokruszony będzie.
Biblia Gdańska, 1632, źródło: Daniel 8:23-25, nowa karta
Albowiem powstaną fałszywi Chrystusowie, i fałszywi prorocy, i czynić będą znamiona wielkie i cuda, tak iżby zwiedli (by można) i wybrane.
Biblia Gdańska, 1632, źródło: Mateusz 24:24, nowa karta
Którego niezbożnika przyjście jest podług skutku szatańskiego, ze wszelką mocą i znakami, i cudami kłamliwemi, I ze wszystkiem oszukaniem nieprawości w tych, którzy giną, przeto iż miłości prawdy nie przyjęli, aby byli zbawieni. A przetoż pośle im Bóg skutek błędów, aby wierzyli kłamstwu, […]
Biblia Gdańska, 1632, źródło: 2 Tesaloniczan 2:9-11, nowa karta
Wysłannik Boga (ﷺ) rzekł: „Godzina nie nastanie […], dopóki nie powstaną kłamliwi oszuści, blisko trzydziestu, a każdy z nich twierdzić będzie, że jest wysłannikiem Boga […]”.
przekład AnthIA z arabskiego (według sunnah.com), źródło: Sahih al-Buchari 7121, nowa karta
A Duch jawnie mówi, iż w ostateczne czasy odstaną niektórzy od wiary, słuchając duchów zwodzących i nauk dyjabelskich, […]
Biblia Gdańska, 1632, źródło: 1 Tymoteusza 4:1, nowa karta
Albowiem przyjdzie czas, gdy zdrowej nauki nie ścierpią, ale według swoich pożądliwości zgromadzą sobie sami nauczycieli, mając świerzbiące uszy, A odwrócą uszy od prawdy, a ku baśniom je obrócą.
Biblia Gdańska, 1632, źródło: 2 Tymoteusza 4:3-4, nowa karta
O Pandawo, bramini i kszatrijowie, i wajśjowie, i śudrowie (w wieku Kali) będą praktykować moralność i cnotę podstępnie, a ludzie w ogóle będą zwodzić bliźnich, rozpościerając sieć cnoty. A ludzie o fałszywej sławie uczonych sprawią swymi czynami, że Prawda zostanie ścieśniona i ukryta.
przekład AnthIA według K. M. Ganguliego, 1883-1896, źródło: Mahabharata, księga III, rozdział 189, nowa karta
Co się dzieje
Talmud mówi, że prawda stanie się „jak niezliczone stada” i odejdzie. Czytamy w tym: każde stado ma swoje pastwisko, każda grupa swoją prawdę. To dokładna definicja naszych baniek. W 2016 roku słowniki Oxford ogłosiły „postprawdę” słowem roku: okoliczności, w których fakty ważą mniej niż emocje.
Paweł zapowiada ludzi, którzy „według swoich pożądliwości zgromadzą sobie sami nauczycieli, mając świerzbiące uszy”. Nasz kanał wiadomości jest niczym innym: mistrzem, który mówi tylko to, co chcemy usłyszeć. Fałszywi prorocy „czynić będą znamiona wielkie i cuda”; nasze nazywają się deepfake'ami: twarz, głos, przemówienie, których nigdy nie było. Hadis widzi człowieka „rano wierzącym, a wieczorem niewiernym”.
Mahabharata widzi ludzi, którzy rozpościerają „sieć cnoty”, by zwodzić bliźnich. Izajasz streszcza wszystko: „Biada tym, którzy nazywają złe dobrem a dobre złem”. A Talmud dodaje rzecz najtwardszą: kto odwraca się od zła, uchodzi za szalonego.
Prawda nie zniknęła.Podzieliła się na stada, a każdy pilnuje swojego.
Biblia cytowana jest w przekładzie Biblii Gdańskiej (1632), Koran w przekładzie Jana Murzy Tarak Buczackiego (1858), którego numeracja niekiedy różni się od powszechnie przyjętej (jest to zaznaczone). Mądrości Syracha nie ma w Biblii Gdańskiej: jej przekład jest nasz, podobnie jak przekład hadisów (z arabskiego), Talmudu (według wydania William Davidson — Koren, Steinsaltz — opublikowanego przez Sefarię na licencji CC BY-NC) i pozostałych tekstów (według wolnych od praw przekładów angielskich). Każdy przekład jest podpisany pod cytatem. Fakty przytoczone w odczytaniach zostały sprawdzone u źródła. Dzieło artystyczne i spekulatywne: nie zastępuje ani księdza, ani imama, ani rabina, ani mistrza.